Orku- og flugvallarmál

 

Orku- og flugvallarmál

Aðsend grein og frétt í Morgunblaði dagsins 29/8/2022 vekja athygli.

Greinin er rituð af Magnúsi B. Jóhannessyni framkvæmdastjóra ,,Storm Orku" og fjallar um orkumál.

Magnús útskýrir ástæðuna fyrir háu orkuverði í Evrópu, sem er eins og flestir vita stafa af viðskiptaþvingunum sem settar voru á Rússland vegna stríðsins í Úkraínu.

Einhverjir munu hafa haldið því fram að ástæðan væri orkupakki og sæstrengur, sem er vitanlega algjör firra eins og Magnús sýnir fram á.

Hann kemur inn á erfiðleikana sem eru til staðar við að koma framkvæmdum af stað ef hugað er að orkuöflun og segir á einum stað í grein sinni:

,,Erfiðlega hef­ur þó gengið að koma græn­orku­verk­efn­um í gegn­um leyf­is­veit­inga­fer­il­inn á Íslandi, sem er veru­legt áhyggju­efni."

Magnús nefnir ekki þau öfl sem í veginum standa, en eins og kunnugt er, þá er flokkur núverandi forsætisráðherra þar framarlega og styðst við samtök eins og ,,Landvernd", sem berjast gegn flestu sem til framfara horfir í orkumálum, eins og a.m.k. sumir hafa tekið eftir.

Niðurlagskafli greinarinnar er eftirfarandi og ættu menn að hugleiða það sem þar kemur fram:

,,Þegar verð á hrá­efni, sem notað er til fram­leiðslu á vöru, hækk­ar um ríf­lega 1.000 pró­sent þá er ekki nema von að verð á vör­unni hækki til sam­ræm­is. Þetta er til­fellið þegar kem­ur að raf­orku og hús­hit­un­ar­kostnaði í Evr­ópu og Bretlandi þessa stund­ina. Þess­ar töl­ur sýna svart á hvítu að or­sök hás raf­orku­verðs í Evr­ópu og Bretlandi er hækk­un á verði á gasi sem notað er til hús­hit­un­ar og raf­orku­fram­leiðslu. Mik­ill mis­skiln­ing­ur er að halda að skýr­ing­una sé að finna í orkupakka EB eða af­leiðing­um af inn­leiðingu orkupakk­ans og að ástæða þess að raf­orku­verð hækki ekki á Íslandi líkt og í ná­granna­lönd­um okk­ar sé vegna þess að landið er ekki tengt öðrum mörkuðum með sæ­streng. Það er fjarri sanni. Aðalástæða þess að Íslend­ing­ar sjá ekki viðlíka hækk­an­ir hér er hátt hlut­fall grænn­ar raf­orku sem fram­leidd er án þess að nota þurfi gas til fram­leiðslunn­ar. Þriðji orkupakk­inn eða sæ­streng­ur er ekki or­sök­in."

Fréttin sem tekið var eftir er um flugvallarmál.

Umræða hefur vaknað upp varðandi þau mál vegna eldgossins á Reykjanesi. Þar er bent á þá augljósu staðreynd, að Alexandersflugvöllur við Sauðárkrók gæti verið álitlegur kostur sem varaflugvöllur, til að grípa til, ef svo færi að Keflavíkurflugvöllur lokaðist.

Flugvöllurinn er til staðar og tiltölulega lítið þarf að gera til að bæta hann og stækka þannig að hann geti gengt hlutverki sem varaflugvöllur fyrir Keflavíkurflugvöll.

Að horfa til flugvallarins í Vatnsmýrinni í Reykjavík er augljós skammsýni.

Flugvöllur í miðborg höfuðstaðarins, sem rekur tilveru sína til þess að Bretar þurftu að koma upp flugvallaraðstöðu í seinni heimsstyrjöldinni getur ekki gengið upp.

Gera verður ráð fyrir að jafnvel Framsóknarmenn, fari að sjá til sólar í flugvallarmálunum og átta sig á því að lendingar og flugtök stórra farþegaflugvéla eiga ekki heima í miðborginni og þar að auki á einu besta byggingarlandi Reykjavíkurborgar.

Í þessum efnum þurfa menn að horfa opnum augum til þeirra kosta sem til eru og flugvöllurinn við Sauðárkrók er einn þeirra möguleika sem vert er að skoða.

Pappír tölvur og...pappír

 Fyrir margt löngu var ég beðinn um að kaupa Texas Instruement reiknivél, þegar ég var í siglingum til Bandaríkjanna.

Bandaríkjamenn þóttu þá vera og eflaust voru, framarlega í smíði slíkra tóla.

Vélin var keypt og reyndist sæmilega held ég.

Nú er svo komið hjá verndurum vorum, að skjöl forsetaembættisins í Washington eru geymd á pappír sem hrúgað er í kassa og að því búnu troðið niður í kjallara, í íbúð fyrrverandi forseta.

Sá var dálítið skrautlegur í framgöngu svo ekki sé meira sagt, en mátti eiga það, að ef eitthvað var, vildi hann stuðla að friði og ræddi málin við kalla eins og Putin (Oliver spjallaði líka við hann!), en Trump komst svo langt að ná persónulegri kaffidrykkju við hæstráðanda Norður Kóreu og geri aðrir betur!

Trump er sem sagt skrautlegur karl sem getur spjallað við aðra skrautlega karla.

En það er ekki aðalatriði málsins og nú erum við komin aftur að upphafinu.

Þjóðin sem fyrir tæpri hálfri öld var svo framarlega í smíði örgjörva að eftirsóknarvert þótti, virðist ekki hafa komist af pappírstímum yfir á tölvutíma og geymir sínar helgustu heimildir allar á pappír!

Pappírstímar eru ekki góðir tímar í nútíma.

Því nú berast fréttir af því að Þjóðverjar sjái fram á skort á salernispappír, en af honum nota þeir talsvert mikið, líkt og nútíma fólk flest mun gera.

Það eru samkvæmt þessu að renna upp aftur þeir góðu tímar þegar fólk gerði þarfir sína í fjósflór og þreif sig á eftir með heyi, þ.e.a.s. ef dagblaðið Tíminn var ekki við höndina, eða var einfaldlega búinn að renna sitt skeið eftir flórnum.

Ef til vill geta Bandaríkjamenn - þegar upp verður staðið frá yfirstrikunum og öðru pappírsveseni - fundið not fyrir pappírsfjallið úr kjallara forsetans fyrrverandi.

Það er að segja, þegar búið verður að strika yfir allt sem ekki má sjást í þeim göfugu heimildum.

Betra að kenna en gera

 Við yfirreið yfir DW.COM í dag 23.8 2022 kemur m.a. eftirfarandi í ljós varðandi það sem er að gerast í stríðinu í Úkraínu.

Rússar segjast hafa sprengt í loft upp vopnageymslu í Odessa og eyðilagt þar alls konar stríðsdót og þar á meðal HIMARS-ið góða sem hinn góði Biden gaf Úkraínu fyrir hönd bandarísku þjóðarinnar og á hennar kostnað.

Úkraínar segja þetta hafa verið korngeymslu og eins og við vitum: af korni eiga þeir nóg.

Rússar segjast hafa skotið á geymslu sem hýsti loftvarnarkerfi og þá væntanlega skemmt það eða eyðilagt.

Úkraínar segja það sömuleiðis hafa verið landbúnaðardót, auk þess sem þeir hafi skotið sumar flaugarnar niður og enginn skaði hafi af orðið.

Svona ganga sögurnar til skiptis og eins og gengur í stríði, þá strjúka menn hvorir öðrum öfugt af fremsta megni og stundum gengur það og stundum ekki.

Og sannleikurinn er valkvæður og flögrar út og suður svo erfitt er að festa hönd á fyrirbrigðið!

Síðar í fréttinni er farið að fjalla um væntanleg réttarhöld yfir úkraínskum hermönnum sem Rússar hafa tekið höndum og þá fyrst rísa hárin á okkar manni og íslenska þingsins Zelensky, sem er kallaður til sögunnar og er nokkuð brugðið og er bæði hneykslaður og sár.

Við munum að haldin voru ,,réttarhöld" í Úkraínu yfir rússneskum hermanni. Ungmenni sem hafði drýgt þann glæp að skjóta mann á reiðhjóli, væntanlega í fumi, ótta og fáti.

Réttarhöld þessi voru haldin fyrir opnum tjöldum og hafa trúlega verið einhverjum góð skemmtun, á meðan öðrum þóttu þau vera ömurleg sviðsetning. Ungmennið var dæmt og var dapurt mjög sem vonlegt var, baðst afsökunar og spurði konu hins skotna: hvort hún myndi nokkurn tíma geta fyrirgefið sér?

Nú hefur sem sé flogið fyrir, að Rússar hyggist feta þessa sömu slóð varðandi hermenn af úkraínskum uppruna, sem þeir hafa komið höndum yfir og þá er Zelensky voða reiður og bæði hneykslaður og sár.

Hann varar Rússa við, varðandi fyrirhuguð réttarhöld og segir sem svo, að ef þessi fyrirlitlegi dómstóll verði að veruleika, þá sé um að ræða brot á öllum alþjóðlegum reglum o.s.frv.

Og nú þarf ekki frekari vitnanna við.

Svona gerast kaupin á hinni úkraínsku stríðseyri samkvæmt DW-inu í dag og við sjáum að það er ekki alltaf sama Jón og séra Jón og þannig er það og hefur alltaf verið:

Að það er betra að kenna heilræðin en halda þau.

Náttúar og viðskipti

 Vinstrigræningjar allra íslenskra stjórnmálaflokka og víðar trúa því og treysta, að með jurtaolíusulli í eldsneyti bíla og rafhlöðubílum megi bjarga heiminum, en auk þess telja þeir að náttúran eins og hún er í dag, sé óbreytanleg og því megi alls ekki virkja fallvötn og er þá ekki nærri allt upp talið.

Staðreyndin er hins vegar sú, að við vitum lítið um náttúruna og hvað getur gerst til að breyta því sem við þekkjum í dag í eitthvað allt annað.

Og þó Úkraína sé nefnd í grein Kjarnans, þá kemur hún þessu máli ekkert við.

Árnar þornuðu ekki upp í Evrópu vegna þess að stríð væri í því landi og kornskortur varð ekki í heiminum eingöngu vegna þess að kornflutningar þaðan urðu torveldir.

Það sannast m.a. af því að aðalritari Sameinuðu Þjóðanna reynir nú hvað hann getur til að koma vitinu fyrir stjórnmálamenn og fá þá til að aflétta viðskiptaþvíngunum á Rússa: til að matvælaframeiðsla þeirra komist á heimsmarkaðinn m.a. til sveltandi þjóða.

Með öðrum orðum, viðskiptaþvinganirnar sem á Rússa voru settar, bitna mest á þeim sem síst skyldi og minnst á ríku þjóðunum sem væla þó mest yfir skorti á gasi o.fl. sem þær vilja ekki borga fyrir að fá.

Auk þess sem menn missa af góðum markaðstækifærum í því víðfeðma landi í nafni góðmennsku sinnar, en það er annað mál!

Myndin er fengin úr grein Kjarnans

Krímskagi, matvælaútflutningur og sveltandi fólk.

 Zelensky er brattur og hyggur á landvinninga samkvæmt því sem segir í frétt Ríkisútvarpsins.

Nú er það Krímskagi sem hugurinn stendur til. Líklega hægist þá um í Lugansk og Donetsk frá því sem verið hefur síðustu árin, þó er það alls ekki víst.

Við vitum hver stjórnar á bak við tjöldin og þaðan koma kröftugustu vopnin.

Hvort efnavopnasullið verður dregið fram er óljóst.

Kannski er það rangt munað að samkomulag hafi verið gert eftir fyrri heimstyrjöldina um að banna slíkan óþverra og þrátt fyrir öll samkomulög og heitstrengingar má segja: að Nazistar hafi notað gas og sitthvað fleira til drepa gyðinga, karla konur og börn í seinni heimsstyrjöldinni.

Gasið sem notað var virkaði til þess sem því var ætlað, þó það hafi ekki verið sömu gerðar og það sem notast var við á vígvöllunum í WW1.

Rússar eru búnir að fara fram á að rannsakað verði hvort Úkraínar séu að beita efnavopnum. Hvort því kalli verður svarað er ekki ljóst enn.

En hvort skaginn - sem Úkraínumaður gaf Úkraínu í fylliríi, þegar Sovétríkin voru og hétu, og menn þar austur frá töldu í einfeldni og trú að yrði eilíft ríkjasamband - verður nýtt styrjaldarviðfang mun koma í ljós.

Stuðninginn yfir Atlantsála mun alla vega ekki skorta og ætli Ísland, eða a.m.k. Reykjavík, muni ekki flaðra líkt og áður.  

Jafnvel nefna torg og götur og hús í höfuðið á hinu og þessu á Krímskaga, komi til úkraínskrar innrásar, þarf ekki að efast.

Aðalritari Sameinuðu þjóðanna er á öðrum slóðum og er að hugsa um hvernig hægt sé að koma rússneskum matvælum og áburði á heimsmarkaðinn; hefur áhyggjur af sveltandi fólki og vill að brugðist verði við, því fólki til bjargar.

Samkvæmt frétt í Ríkisútvarpinu er Tyrklandsforseti búinn að lýsa yfir einlægum stuðningi við Úkraínu og því ekki mikils að vænta úr þeirri áttinni, varðandi sáttaumleitanir. (Líkt og svo oft gefur Rúv. ekki upp heimildir fyrir fréttum sínum, en heimildin mun vera hér.)

En eins og við munum var Erdogan eins konar sáttasemjari eða ,,liðkari" um að koma á útflutningi á matvælum frá Úkraínu.

Sé fréttin rétt sem gera verður ráð fyrir, verður að líkum ekki hægt að treysta á hið tvöfalda tyrkneska roð, varðandi liðkanir á samskiptum milli deiluaðilanna.

Vonandi reynist aðalritarinn betur!

Húsið sem hvarf og sagan sem glataðist

Stórhugur og framkvæmdasemi forsvarsmanna sveitarfélaga getur tekið á sig ýmsar myndir. Sumar reisa sér minnisvarða og varðveita það sem ber merki fyrri tíðar.

,,Franski spítalinn" v/Lindargötu í Reykjavík var um tíma Gagnfræðaskólinn v/Lindargötu og eins og sjá má er byggingin varðveitt og eins og geta má nærri eru margvíslegar minningar við það terngdar.

Flóaskóli - áður Villingaholtsskóli - sem molaður var niður fyrir nokkrum dögum, var byggður 1946.

Í höfuðborginni og víðar, eru reknir margir skólar og þar hefur það komi fyrir, að mygla hefur búið um sig í skólahúsnæði og að skólahús hafa verið rifin, en oftar hafa þau verið lagfærð.

Í Flóahreppi er rekinn Flóaskóli og að sögn kom upp mygla í kjallara hússins, en það var byggt 1946, þ. e. ári eftir að seinni heimsstyrjöldinni lauk.

Hér er búið að rífa klæðninguna af húsinu. 

Húsið bar vitni um áræðni og dugnað fyrri kynslóða sem lítið áttu, að minnsta kosti á mælikvarða þeirra tíma sem nú eru.

Húsið var menningarverðmæti og sagði sögu frá liðinni tíð og bar vitni um hvernig búið var að menntun barna til sveita eftir að farskólatímabilinu lauk.

Búið að brjóta húsið að mestu niður. 

Hin stórhuga sveitarstjórn Flóahrepps komst að því - væntanlega eftir vandlega íhugun - að þar sem húsið væri ekki lengur í fullkomnu lagi eftir áratuga notkun, væri best að eyða því af yfirborði jarðar, í stað þess að laga það.

Í Flóahreppi var sem sagt, tekið til þess bragðs, að brjóta húsið niður með stórvirkum vélum og sem nú er endanlega horfið og mun enga sögu segja komandi kynslóðum.

Húsið verður ekki minnisvarði um hve stórhuga fyrri kynslóðir voru.

Verður ekki til vitnis um hve vel þær vildu búa að börnum sínum þegar möguleikar til þess sköpuðust.

Sköpuðust að loknum einum mestu hörmungum sem mannkynið hefur yfir sig kallað.

Kjarnorkuver og framtíð Jarðar

 Það er óhugnanleg tilhugsun,  að barist sé um eða við, eitt stærsta kjarnorkuver í heimi.

The Guardian fjallar í grein  um það mál.

Á einum stað, er þar haft eftir Zelensky að hann krefjist þess að Rússar hverfi frá verinu:

,,“Only a full withdrawal of the Russians … and the restoration of full Ukrainian control of the situation around the station can guarantee a resumption of nuclear security for all of Europe,”" 

Staðan er sem sé ekki góð og sé haft í huga, að Zelensky hefur áður lýst því yfir að ekki verði hætt árásum [á verið] fyrr en Rússar yfirgefi það og að þeir hafa á hinn bóginn sagt að slíkt standi ekki til og að þeir séu þar til að verja það svo sem unnt er fyrir árásum, þá lítur ekki út fyrir að lausn finnist á næstunni.

Rússar eru búnir að hafa yfirráð yfir verinu síðan í lok febrúar, eða bráðum í hálft ár og ekkert bendir til að þeir séu tilbúnir til að afhenda það til Úkraínu. 

Vonandi tekst að koma vitinu fyrir ráðamenn þar á bæ og koma þeim í skilning um að kjarnorkuveri verður ekki með góðu móti náð með hernaði. 

Þó svo vilji til að Rússum hafi tekist það!

Ekki nóg með það, þeim tókst líka að halda úkraínskum starfsmönnum versins og þeir eru að vinna þar alla daga við að sinna búnaði og öðru sem þarf.

Sé tekið mið af því hvernig Zelensky hefur tjáð sig, er stefnan sú að gjörsigra Rússa. 

Til að ná því markmiði hefur Úkraína fengið umtalsverða aðstoð í formi vopna o.fl., en samt er ekki líklegt að draumur hins úkraínska forseta rætist á næstunni.

Ísland hið herlausa og friðsama land, hefur meira að segja lagt sitt að mörkum með því að greiða leigu fyrir flugvélar til flutninganna!

Landið sem hefur í því einu barist að stækka landhelgina og njóta til þess stuðnings Rússa þ.e. Sovétríkjanna!

Hvort bandamenn Úkraínu eru tilbúnir til að fórna hverju sem er og þar með töldum heimsfriði og lífslíkum á plánetunni Jörð á eftir að koma í ljós. 

Nöturlegt er það, ef ,,baráttan um keisarans skegg" á eftir að verða til þess að eyða því öllu og tortíma. 

Það eru ýmsar hættur sem að lífinu á plánetunni okkar steðja og nær allar eru þær til orðnar fyrir tilverknað mannanna. 

Getum við ekki sameinast um að forða frekara tjóni og taka til við að bæta fyrir það sem aflaga hefur farið?

Væri það ekki betra en að þjóðirnar stríði hver við aðrar og að gengið sé svo langt, að berjast um kjarnorkuver sem allir ættu að vita af fyrri reynslu, að geta valdið óbætanlegu tjóni ef stjórn á starfsemi þeirra fer úr böndunum?