Þriðja heimskreppan

Þriðja heimskreppan lúrir og gægist fyrir hornið.

The Guardian segir frá því í grein undir fyrirsögninni ,,IMF tells central banks to focus on inflation as recession looms" að hann líti svo á að seðlabankar þurfi að standa vel í ístaðinu ef ekki eigi illa að fara. 

Þriðja heimskreppan sé rétt handan við hornið og bíði færis!

Innrásin í Úkraínu ásamt samdrætti í Kína eru helstu áhrifaþættirnir hinnar sívaxandi niðursveiflu.

Efnahagsráðgjafar sjóðsins telja að stjórnendur  seðlabankanna verði að vera vel á verði og vera opnir fyrir öllum tiltækum lausnum.

Alþjóðabankinn, líkt og seðlabankar þjóðríkjanna vanmat verðbólguþrýstinginn í fyrstu viðbrögðum sínum á síðastliðnu ári.

Seðlabanki Bandaríkjanna, hækkaði vexti um 0,75 stig á síðustu þremur fundum sínum og Englandsbanki hækkaði lántökukostnað úr 0,1% í 2,25% frá því í desember síðastliðnum.

Hættan á að ,,gera of lítið" vegur þyngra en kostnaðurinn við að taka á vandanum en samt er seðlabönkum ráðlagt að fara varlega til að forðast of harkalegan samdrátt.

Sé horft til næstu sex mánaða má reikna með að hagvöxtur á heimsvísu muni dragast saman frá 6% í fyrra í það að verða rúm 3% í ár og tæp 3% næsta ár.

Seðlabanki Bandaríkjanna hefur hækkað vexti og sá breski hefur hækkað lántökukostnað úr 0,1% og í 2,25% frá því í desember.

Hættan á að gera of lítið gæti vegið þyngra en kostnaðurinn við að gera of mikið og betra er að fara varlega, því hagkerfi heimsins gætu skroppið of mikið saman að öðrum kosti.

Áætlað er að hagvöxtur á heimsvísu muni hægja á sér úr 6% árið 2021, í 3,2% á þessu ári.

Alþjóðabankinn vanmat verðbólguþrýstinginn í fyrstu spá sinni í fyrra.

(Byggt á grein The Guardian)

Kjarnorkuver

Það kemur ekki á óvart að kjarnorkuver eru til þess gerð að framleiða orku, það er  hitaorku, sem síðan er breytt í raforku. 

Í grein New York Times er fjallað um árásir sem gerðar hafa verið á kjarnorkuver síðustu áratugina og óhætt er að segja að á óvart kemur hve algengt það hefur verið.

Sem betur fer hefur oftast verið um að ræða árásir á ver sem verið hafa í byggingu, en í því tilfelli þar sem um var að ræða þau sem voru í rekstri þá geigaði sprengjukastið, missti marks eða fór í bókstaflegri merkingu út í sandinn samkvæmt því sem segir í fyrrnefndri grein!

Þar er þó ein fullyrðing sem stenst ekki skoðun, þar sem segir, að taka Rússa á verinu í Zaporizhzhia hafi verið gerð til að að stela rafmagni!

Rússar líða ekki orkuskort og þurftu ekki á verinu að halda fyrir Rússland.

Verið féll þeim í hendur í ,,hinni sérstöku hernaðaraðgerð" og svo lengi sem hægt var vegna árása Úkraína streymdi rafmagn frá því yfir til Úkraínu, sem í ýmsar aðrar áttir.

Það var ekki fyrr en að gefist var upp á rekstri versins, vegna árása frá Úkraínu, sem ákveðið var að hætta rekstri þess og kæla það niður. Og til þess eru notaðar neyðarrafstöðvar (diesel) sem framleiða rafmagn til kælingarinnar.

Það segir væntanlega eitthvað um ábyrgðartilfinningu þeirra sem í hernaðinum standa af hálfu Úkraína, að þeim skuli finnast eðlilegt og sjálfsagt, að halda uppi sprengjuárásum á kjarnorkuver sem er með þeim stærstu í heimi og auk þess, nánast í hlaðinu hjá þeim sjálfum!

Óhöpp í rekstri kjarnorkuvera hafa verið nokkur og talið upp samkvæmt minni: eitt í Bandaríkjunum, annað í Úkraínu (sem þá var innan Sovétríkjanna), það þriðja í Japan og ef til vill er einhverju gleymt, en það skiptir minnstu, aðalatriðið er að óhöpp í rekstri geta haft alvarlegar afleiðingar.

Það verður því að teljast skynsamleg ákvörðun af hálfu Rússa að hætta rekstri Zaporizhzhia versins.

Verulega hættulegt er að stunda slíka starfsemi þar sem ófriður ríkir og reyndar líka þar sem jarðhræringar geta ógnað öryggi s.s. í Fukusima.

Myndin hér að ofan, er úr New York Times og fylgdi greininni sem varð til þess, að þessi færsla var skrifuð og þar má sjá menn virða fyrir sér skemmdir á Zaporizhzhia kjarnorkuverinu.

Skemmdir sem urðu til vegna sprengjuárása (Úkraína), eru augljósar og eins og hver maður sér, er ekki vogandi að reka kjarnorkuver á hernaðarsvæði þar sem annar aðilinn skeytir engu um afleiðingar þess sem hann gerir og virðist þá einu gilda hvort heldur er um að ræða afleiðingar fyrir eigin þjóð eða andstæðinginn.

Í upphafi átakanna þótti nógu alvarlegt að Rússar yfirtóku kjarnorkuverið í Chernobyl.

Hvernig sú hernaðaraðgerð var hugsuð hefur ekki verið upplýst, en trúlega hefur eitthvað verið hugsað, en hvað það var, er ekki gott að segja.

Kúba þá - Úkraína nú

 

                                                                                                        Mynd fengin af vef Ríkisútvarpsins.

Að því gefnu að hér sé rétt með farið í frásögninni, gæti verið von til að forseti Bandaríkjana átti sig á því, að í samlíkingunni sem hann beitir, er Rússland núna það sem Bandaríkin voru þá, (í Kúbudeilunni).

Rússar áttuðu sig á alvarleika málsins og tóku niður flaugarnar og fluttu þær heim til Rússlands. Engin hernaðarátök brutust út, en tæpt stóð það að flestra mati.

Nú er staðan sú, að Bandaríkin og fleiri NATO þjóðir reka það sem sumir kalla ,,staðgengilsstríð" gegn Rússlandi vegna sjálfstjórnarhéraðanna í Donbass.

Fóðra árásarliðið sem var að margra mati, á vopnabúnaði (sem sumum þykir gott að fá reyndan í raunverulegum átökum), en árásarliðið sem er í þessari samlíkingu, verður að sjá um sig sjálft.

Rússar sjá þetta öðruvísi og segja sem rétt er að að árásir, á sjálfstjórnarhéruðin í Donbass hafi staðið yfir allar götur síðan árið 2014.

Þau átök kostuðu m.a. saklausa farþega í flugvél sem flaug yfir svæðið á leið sinni lífið, eins og margir muna og bætist það manntjón við u.þ.b. 14.000 manns, sem féllu fyrir vopnum árásarliða frá Úkraínu.

Þau átök og ágreiningurinn sem til þeirra leiddi, hefur aldrei verið settur niður og eins og við vitum hefur forseti Úkraínu lýst því yfir í orðræðu vegna núverandi átaka, að til standi að sigra Rússland.

Það er mikið markmið og stórt og hætt er við, að til að það takist þurfi miklu til að kosta.

Hvort vestrænir vinir hins úkraínska forseta eru tilbúnir að ganga svo langt er ekki víst, en vinurinn mikli handan Atlantshafsins gæti verið það.

Frá sjónarhorni þess ,,vinar" er Evrópa dálítið langt í burtu og gott að láta hana sjá um sín mál, en líka:

Það gæti verið gott að losna við veldið austan Úkraínu, þó svo það kosti, að Úkraína og löndin fyrir vestan og sunnan fari illa út úr þeim hildarleik, því það nógu mikið bras að glíma við lönd Asíu og Afríku, þó Evrópuvesenið sé ekki alltaf að hrjá og pirra og erta.

Hver sprengdi gaslagnirnar - það er efinn.

 

Í Ríkisútvarpinu á árum áður, byrjuðu fréttir oft á þann hátt að segja sem svo: Samkvæmt því sem rússneska fréttastofan Tass, norska NTB, breska BBC, bandaríska....o.s.frv.

Vitnað var í heimildir og fréttin síðan sögð.

Þá var mun erfiðara að afla upplýsinga en nú er og það að vitna í heimildirnar, losaði miðilinn við að bera ábyrgð á tíðindunum sem sagt var frá, að minnsta kosti að nokkru leyti.

Hér fylgir frásögn rússnesku fréttastofunnar TASS af skemmdarverki og afleiðingum þess.

Hvernig við verður brugðist getur farið eftir ýmsu.

Hafi skemmdarverkið verið unnið að undirlagi einhverra vestrænna stjórnvalda eða Úkraína, er óðs manns æði að leggja í þann leiðangur, að reyna að gera við lagnirnar og það sama má segja ef Rússar reynast gerendurnir, sem reyndar væri furðulegt miðað við hve mikilla hagsmuni þeir hafa af traustum rekstri gaslagnanna.

Sannist að þeir hafði framið skemmdarverkið, þá er augljóst að um ónýtanlegt mannvirki er að ræða, slíkir eru hagsmunir þeirra af viðskiptunum með gasið sem um lagnirnar fer.

Það er reyndar svo ótrúleg niðurstaða að engu tali tekur og óþarft að ræða þar til annað sannast!

Hin hliðin á málinu er hve berskjölduð mannvirki af þessu tagi eru gagnvart glæpaverkum og hvernig hægt er að verjast þeim.

Líklegast er það sem um fleira, að erfitt er og jafnvel útilokað að verjast óþverrahætti þeirra sem einskis svífast og hafa getu til að vinna verknað eins og þennan.

Það er síðan almenningur sem líður, á hann fellur reikningurinn, bæði í eiginlegri og óeiginlegri merkingu, hann greiðir fyrir og líður fyrir ,,syndir (lands)feðranna".

Eftir að hafa lokið þessari færslu rak á fjörur umfjöllun ZeroHedge um málið og því bæti ég þeim tengli hér inn.

Putinn, Biden, Kamala og fleira gott fólk.

 

Það er sunnudagsmorgunn og laugardagspistill frá ritstjórn Morgunblaðsins er tekinn er til lestrar, lipur og rennandi texti um málefni síðustu mánaða og reyndar ára.

Farið er yfir feril Putins og þróun Rússlands seinni árin og þar segir m.a.:

,,[...]við þess­ar snöggu umbreyt­ing­ar [frá sovéti og til kapítalisma] hugsuðu vel tengd­ir gróðapung­ar, ólig­ark­ar, sér gott til glóðar­inn­ar og sölsuðu und­ir sig drjúg­an hluta af rík­is­eig­un­um og fjár­mun­um um leið og alþjóðleg ein­ok­un­ar­fyr­ir­tæki, læsu klón­um í flest allt sem þau gátu."

Síðan segir frá því að Putin hafi komist hávaðalítið til valda og hvernig hann fékk Medvedev til að skipta úr forsetastóli - sem Putinn tók við með breyttum forsendum - en Medvedev unir nú ,,sæll og glaður" í öðrum lægri.

Skákin er rakin áfram og rétt er að mæla með að menn lesi greinina í heild, það verður enginn svikinn af því!

Rifjuð er upp rausn Bidens í garð Talibana, þ.e. þegar hann gaf þeim hergögn af nýjustu gerð er bandaríski herinn fór (flúði?) frá Afganistan.

Biden sleppur ekki við að vera nefndur aftur og það oftar en einu sinni og undrin sem upp úr honum og Kamelu renna eru metin að verðleikum svo sem sjá má:

,,Á fundi með fjölda manns til að fagna póli­tísku fram­lagi á þingi, þá nefndi hann fólk til sög­unn­ar sem hann vildi þakka sér­stak­lega. Þegar hann nefndi Jackie Wal­orski (þing­mann re­públi­kana) til sög­unn­ar og hún brást ekki við, þá sagðist hann vilja sjá hana og bað hana um að sýna sig. „Hvar er Wal­orski?“ spurði Biden for­seti. „Ég vil að hún stigi fram.“

Eng­inn af þess­um fjölda viðstaddra kunni við að segja að Wal­orski hefði lát­ist í hræðilegu um­ferðaslysi með fjór­um öðrum snemma í ág­úst s.l. Og eng­inn vildi held­ur nefna að Biden hefði sjálf­ur skrifað fjöl­skyld­unni bréf fyr­ir fá­ein­um vik­um og harmað at­b­urðinn og í fram­hald­inu hefði hann hringt í bróður þing­manns­ins til þess að votta hon­um samúð sína."

„Hvar er hún?“ spurði for­set­inn. „Á himn­um,“ svaraði ein­hver lágt, og þá náði ein­hver emb­ætt­ismaður­inn að beina at­hygli Bidens annað."

Og þegar Kamala var að virða fyrir sér landamæri Kóreuríkjanna fæddust þessi gullkorn:

,,„The United States shares a very import­ant relati­ons­hip, which is an alli­ance with the Repu­blic of North Kor­ea.“„It is an alli­ance that is strong and end­ur­ing.“"

Eftir að hafa greint frá þessu segir ritari greinarinnar:

,,Þótt ald­urs­mun­ur sé tölu­verður á milli for­set­ans og vara­for­set­ans er hún í harðri sam­keppni við for­set­ann um und­ur sem upp úr þeim renna."!

Lokaorðin eru síðan slík snilld að undirritaður kann ekki við að ræna þeim inn í þennan texta!

,,Það er vont en það venst"

 Biden hinn bandaríski telur sig geta dæmt, hótað, framkvæmt og spekúlerað.

Nei annars, það síðasta getur hann ekki og því er hann með aðra í því.

Hótað getur hann og komið hótunum í framkvæmd, því hann er með mannskap til þess.

Og dæmt getur hann, því það geta allir!

Hann hótaði varðandi gasleiðslurnar og það gekk fram sem hann hótaði og heimsbyggðin horfir upp á afleiðingarnar.

Getan er mikil til að gera illt og löngunin líka.

Hvort hann sér ,,mig sig" í Putin er ekki ólíklegt, en alls ekki víst að hugsunin nái svo langt.

Zelensky ,,vinur" hans vill komast í NATO strax, og með flýtimeðferð.

Hreint ekki útilokað að svo verði, því hinn grænklæddi garpur hefur lagt sig vel fram til að geta hlotnast hnossið.

Úkraína hefur verið nærð af vopnabúnaði, þjálfun og einstaka hugprúðum vestrænum riddurum, sem jafnvel hefur verið skilað til síns heima, af Kremlverjum eftir að ,,þjónustan" hefur leitt þá á þeirra fund.

Heimsbyggðin á að þrengja að Rússum samkvæmt óskum Bidens og ,,heimsbyggðin" svo langt sem hún nær í huga þess ágæta manns, virðist taka undir óskina.

Finnst kannski betra að vera ekki með óþægð við höndina sem gefur, þegar vel stendur á, en réttir fram krepptan hnefann ef svo ber undir.

Áður fyrr voru gengnar Keflavíkurgöngur göngugörpum til heilsubótar og fróunar.

Tilgangurinn var krefjast brottfarar bandarískra hermanna sem hýrast þurftu á Keflavíkurflugvelli. Mönnum sem voru þar langt frá sínum og sinni heimabyggð, en voru blessunarlega lausir við að þurfa að vera í Vietnam eða annarsstaðar á meðan þeir dvöldu á því vindbarna nesi.

Félagar þeirra sem féllu í Vietnamstríðinu, eða voru hnepptir í fangelsi hjá andstæðingi sínum, hefðu trúlega þegið að fá að dvelja á nesinu við ysta haf, hefði það verið í boði.

Göngugörpunum sem vildu dátana á brott, sást yfir að þeir voru ekki sendir frá landi sínu að eigin ósk og þó þeir hafi ekki tekið þátt í göngutúrunum, þá er eins líklegt að þeir hafi óskað hins sama og hinir gönguglöðu, að minnsta kosti til hálfs.

,,Það er vont en það venst" hefðu þeir eflaust getað tekið undir í útkjálkaverunni, en hefðu þeir verið sendir á blóðvöll tilgangsleysisins hefðu þeir trúlega tekið undir ,,það er vont en það versnar".

Hvað verður um hina herteknu og heimsendu úr Úkraínustríðinu vitum við ekki og þaðan af síður hvað þeir kyrjuðu, ef það var þá eitthvað.

Trúlega er samt skárra að vera kominn heim!

 Stjórnmál og samfélag | Slóð | Facebook | Athugasemdir (0)

29.9.2022 | 11:46

Kalt stríð

Í þeim hluta þessarar umfjöllunar The Guardian þar sem rætt er við danska utanríkisráðherrann kemur fram að menn huga að því að ekki sé rétt til framtíðar, að treysta á orku, olíu og gas, frá Rússlandi.

Að hver sé sjálfum sér næstur getur verið gott að hafa í huga og hefðu menn mátt hugsa til þess, svo dæmi sé tekið, þegar ákveðið var að slökkva á kjarnorkuverunum í þágu umhverfisins.

Að sama skapi hlýtur Rússum að vera orðið það ljóst að ekki er nokkurt vit í að gera ráð fyrir orkusölu til vestur- Evrópu, eigandi yfir höfði sér viðskiptaþvinganir og hernaðarstuðning þaðan, til ríkja sem þeir telja ógna öryggi sínu.

Í því sambandi má benda á að komnar eru fram nýjar, en samt gamlar upplýsingar, eða réttara sagt upprifjanir á viðtali við Biden þar sem hann lýsir því yfir, að ef Rússar ráðist inn í Úkraínu verði séð til þess að ekki verði neitt úr Nord Stream 2. Aðspurður um hvernig það verði gert svarar hann eitthvað á þá leið að til þess verði séð og að menn kunni ráð til þess.

 

Það er runnið upp, eða er að renna upp fyrir mönnum, að hugmyndir um að allar þjóðir geti verið vinir og geti leikið sér saman í sandkassanum án þess að kasta sandi hver framan í aðra, er tálsýn.

Það er svo komið að heimurinn er á hraðri leið til nýrra kaldastríðsára og hvenær hlýna mun upp fyrir frostmark úr því ástandi vitum við ekki.

Best er því að reikna með löngum frostakafla og aðlagast nýrri framtíð.

Kalt stríð

 Í þeim hluta þessarar umfjöllunar The Guardian þar sem rætt er við danska utanríkisráðherrann kemur fram að menn huga að því að ekki sé rétt til framtíðar, að treysta á orku, olíu og gas, frá Rússlandi.

Að hver sé sjálfum sér næstur getur verið gott að hafa í huga og hefðu menn mátt hugsa til þess, svo dæmi sé tekið, þegar ákveðið var að slökkva á kjarnorkuverunum í þágu umhverfisins.

Að sama skapi hlýtur Rússum að vera orðið það ljóst að ekki er nokkurt vit í að gera ráð fyrir orkusölu til vestur- Evrópu, eigandi yfir höfði sér viðskiptaþvinganir og hernaðarstuðning þaðan, til ríkja sem þeir telja ógna öryggi sínu.

Í því sambandi má benda á að komnar eru fram nýjar, en samt gamlar upplýsingar, eða réttara sagt upprifjanir á viðtali við Biden þar sem hann lýsir því yfir, að ef Rússar ráðist inn í Úkraínu verði séð til þess að ekki verði neitt úr Nord Stream 2. Aðspurður um hvernig það verði gert svarar hann eitthvað á þá leið að til þess verði séð og að menn kunni ráð til þess.

 

Það er runnið upp, eða er að renna upp fyrir mönnum, að hugmyndir um að allar þjóðir geti verið vinir og geti leikið sér saman í sandkassanum án þess að kasta sandi hver framan í aðra, er tálsýn.

Það er svo komið að heimurinn er á hraðri leið til nýrra kaldastríðsára og hvenær hlýna mun upp fyrir frostmark úr því ástandi vitum við ekki.

Best er því að reikna með löngum frostakafla og aðlagast nýrri framtíð.