Í upphafi skyldi endirinn skoða.

 Alþingi íslensku þjóðarinnar stuðlaði að því með flumbrugangi, að hollenskt stórfyrirtæki staðsett í Úkraínu nýtur nú forréttinda á íslenskum kjötmarkaði; nýtir sér ódýrt vinnuafl og starfar í samfélagi, sem átt hefur í stjórnarfarslegum vandræðum um árabil.

Formaður Bændasamtaka Íslands greinir frá því að fyrir aðeins tveimur árum fengu bændur eftirfarandi skilaboð frá afurðastöðvum:

,,Vegna birgðasöfnunar og versnandi stöðu á kjötmarkaði lækkar innleggsverð nautgripa frá og með 18. janúar næstkomandi. Allir flokkar nema ungkálfar lækka um 5% og gripir sem eru undir 200 kg lækka um 3-5% umfram almennu lækkunina. Ungkálfar eru hækkaðir um 10% til að hvetja til minni ásetnings.“

Nú er staðan önnur og þar sem rúm tvö ár tekur að ala nautgrip til slátrunar er ekki auðvelt að bregðast við kjötskorti, nema auðvitað með innflutningi, sem er draumastaða innflytjenda á kjötvörum.

Það var reyndar ekki vegna kjötskortsins sem alþingismenn stóðu að niðurfellingu allra tolla af ,,úkraínskri" kjötvöru sem reyndar er tæpast úkraínsk þegar að er gáð, því samkvæmt því sem segir í grein Gunnars Þorgeirssonar, þá er það svo að:

,,þegar grannt er skoðað hverjir eru raunverulegir framleiðendur á þessu kjöti frá Úkraínu, þá kemur í ljós að viðkomandi fyrirtæki er skráð í Hollandi og framleiðir á ársgrunni um 250.000 tonn af kjúklingi. Það er því augljóst í mínum huga að samkeppni við svona framleiðslufyrirtæki mun aldrei ganga og þarna er ekki verið að styðja við úkraínska bændur, heldur alþjóða viðskiptaveldi sem velur sér staðsetningu með hagkvæmasta framleiðslugrunninn að leiðarljósi, þ.e. ódýrt fóður og ódýrt vinnuafl."

Því verður vart trúað að þetta hafi verið það sem þingmenn íslensku þjóðarinnar hafi viljað styrkja og efla, þegar þeir flumbruðust á Alþingi og felldu niður tolla á úkraínskum afurðum.

Hin nýja framtíð íslensku þjóðarinnar?

Það eru blikur á lofti í íslenskri matvælaframleiðslu og svo er að sjá sem ætlun Alþingis sé að leggja hana alfarið af og það sem allra fyrst.

Þingmenn gripu tækifærið þegar átökin á milli Úkraínu og Rússlands komust á hærra stig og ákváðu að kippa svo sem unnt væri, grundvelli undan íslenskri matvælaframleiðslu.

Það sérkennilega við þá ákvörðun var, að engu máli skiptir lengur hvernig staðið er að framleiðslu afurðanna, að minnstakosti ef þær eru frá Úkraínu.

Reikna má með því að þar verði ekki staðar numið og að heimilt verði að flytja inn, í framhaldi af þessari ákvörðun, allt hvað heita hefur og án kvaða af nokkru tagi.

Ísland getur þá orðið kjörmarkaður fyrir erlenda framleiðslu sem engar kröfur stenst og engar kröfur eru gerðar um hvernig er framleidd.

Af þessu mun leiða mikla breytingu m.a. á vinnumarkaði þar sem losna mun um talsvert af vinnuafli sem bundið hefur verið í matvælaframleiðslu fyrir þjóðina, en losnar nú til annarra starfa ef einhver finnast.

Áríðandi er að eyjan okkar verði í traustu sambandi varðandi flutninga á matvælum til landsins í framtíðinni og enn betur en nú er, því ekki er gott ef hinar margumtöluðu ,,aðfangakeðjur" rofna!

Hvort til stendur að leggja af sjávarútveginn líka er ekki vitað, en mögulega verður hugað að því að koma iðnaðinum fyrir róða.

Hvernig það verður framkvæmt er ekki ljóst, en hvað sem þessu líður, getum við öll glaðst yfir því að eiga framsýnt og hugsandi fólk á Alþingi.

Fólk sem gætir hagsmuna þjóðar sinnar á hverju sem gengur og er vakið og sofið í því að nota sér þekkingu sína til lestri pappíra ýmiskonar, því aldrei er gert of mikið af því.

Þegar svona verður komið þarf ekki að hafa áhyggjur af leyfisveitingum til framkvæmda í landbúnaði og jafnvel ekki í öðrum starfsgreinum.

Hvað fólki verður fundið til að dundurs sem fengist hefur við þessi störf sem þannig verða með öllu óþörf er ekki gott að segja en framtíðin mun leiða í ljós hver þau verða.

Vafasamt er að allir geti fengið vinnu hjá ,,hinu opinbera" við blíantanag - sem reyndar er aflagt og því ekki í boði -, en ljóst má verða að finna verður eitthvað.

Möguleiki gæti verið að finna fólki störf við að semja, stimpla og votta pappírar af ýmsasta tagi; votta allt sem þarf að votta og sjá til þess að allt sé í besta lagi, hvarvetna og allsstaðar.

---

Við sjáum að málin hafa verið rædd af þeim sem bera hag landbúnaðarins fyrir brjósti og þar líst mönnum ekki sérlega vel á blikuna sem framundan er.

Höfundur Staksteina í Morgunblaðinu hefur séð ástæðu til að fjalla um málið.

Orð eru til alls fyrst en hvort þau duga þegar til stendur að kollvarpa þeirri samfélagsgerð sem flestar þjóðir búa við og koma upp nýrri, er ekki gott segja og reyndar frekar ótrúlegt.

Opnað hefur verið fyrir tollfrjálsan innflutning frá Úkraínu og nær öruggt er að það er aðeins fyrsta skrefið , því í framhaldinu, það er að segja ef málin verða tekin í áföngum, verður opnað á tollfrjálsan innflutning frá öllum þeim þjóðum sem sæta hernaðarógn af einhverju tagi.

Og mun þá vænkast hagur innflytjenda, svo sannast mun hið fornkveðna: að fátt er svo með öllu illt að ekki boði eitthvað gott!

Kjötframboð og hagræðing

Hagræðingar er þörf, en illa gengur að ná henni fram og kjötframleiðslan dregst saman, en kannski þurfa neytendur ekki að óttast neitt, því alltaf er hægt að flytja inn.

Og kannski er hægt að fá nautakjöt og kinda frá Úkraínu.

Væri það ekki góð lausn að flytja inn allt hvað heita hefur frá því góða landi?

Tollfrjálst að sjálfsögðu og helst óheilbrigðisskoðað, en trúlega stimplað og vottað með líkum hætti og sjá mátti í finnskri sjónvarpsþáttaröð, sem var að vísu sviðsett og leikin, en hefði vel getað verið sönn.

Fylli menn þingliðið af eldmóði sem af leiði dugnað, þá er hægt að leysa flestar flækjur og vandræðagang.

Það er þó ein spurning sem fá þarf svar við og hún er sú, hvort þeir séu aflögufærir með kindakjöt í því ágæta landi? Rétt er að taka fram þegar spurt er, að kjötið megi vera ,,fjölónæmt" og það sé jafnvel betra ef svo sé.

Íslenskt regluverk, skulum við upplýsa úkraínska sölugarpa um, að sé bæði loðið og teygjanlegt, auk þess sem spítalarými sé nægt, ef eitthvað fer úrskeiðis.

Og jafnframt það, að hægt sé að greiða fyrir kjötið með því að taka á móti sjúklingafjöld til innlagnar á íslenska spítala sem standi nú nær tómir, vegna óvæntrar heilsuhreysti íslensku þjóðarinnar.

Hagræðing er bannorð á Íslandi - getum við frætt viðskiptavini okkar um - og því séu markaðir af óvenju góðri gerð. Allt þurfi að vera sem dýrast til að það teljist gott og þó það sé kannski ekki mjög dýrt í Úkraínunni, þá sé alltaf hægt að bæta úr því þegar til Íslands sé komið.

Sé svo, að í Úkraínu sé ekki fáanlegt kindakjöt eða nauta, þá sé hægt að bæta úr því. Flytja megi inn kjöt til Úkraínu frá t.d. Nýja Sjálandi og ef ekki fæst nautakjöt þar, þá sé vafalítið hægt að finna svoleiðis vöru í Bandaríkjunum eða Brasilíu, sem flytja megi inn til Íslands í gegnum Úkraínu.

Eins og liggur í augum uppi, þá græða allir á þessu, tryggt framboð verður á kjötvörum og hver getur farið í að kaupa af öðrum öllum til hagnaðar og hagsældar.

Innrásin í Írak

 Í tilefni þess, að liðnir eru tveir áratugir frá innrás Bandaríkjanna og ,,hinna viljugu þjóða" inn í Írak, hafa nokkrir stigið fram og minnst þess hvernig hinar viljugu gengu fram á sínum tíma.

Hinar viljugu voru nokkrar og verða ekki taldar upp hér enda ekki þörf á, en rétt er að geta þess að Ísland var í hópnum fyrir tilstuðlan forystumanna Framsóknarflokksins og Sjálfstæðisflokksins.

Það er misjafnt hvernig menn bregðast við tímamótunum og hér verður litið yfir (og stiklað á stóru), annarsvegar skrif Fréttablaðsins og hins vegar umfjöllun Morgunblaðsins.

Í Fréttablaðinu er sagt strax í fyrirsögn ,,blóðugt stríð hófst með lygum" og síðan er sagan hlífðarlaust rakin og skýrð með myndum. Vitanlega er stiklað á stóru, sem eðlilegt er í dagblaðsumfjöllun, en fyrirsögnin vísar til þess að því var logið upp, af leyniþjónustu Bandaríkjanna, að Írakar ættu bönnuð efnavopn.

Því var síðan haldið fram að vegna þessarar vopnaeignar væri nauðsynlegt að ráðast á ríkið og það var gert.

Í stuttu máli er sagan sú, að engin slík vopn reyndust vera í landinu og líkast til var það versta sem í landinu fannst, til komið eftir að innrásarliðið var komið þangað.

Þekkt er framkoma bandarískra herliða við fanga í fangelsinu Abu Graib og hvernig þjóðarleiðtoginn Saddam Hussein var drepinn með mislukkaðri hengingu utan dóms og laga. Hengingu sem samkvæmt fregnum endaði ekki betur en svo, að um afhöfðun var að ræða og var það eftir öðru í þeim stríðsglæp sem þarna var drýgður.

Í Morgunblaðinu er sagan rifjuð upp á öðrum nótum og samkvæmt fyrirsögninni er um að ræða ,,umdeilda innrás í Írak".

Um hvað þarf að deila varðandi innrásina er ekki gott að segja.

Innrásin var gerð á upplognum forsendum og var einkaframtak Bandaríkjanna, Bretlands og ,,hinna viljugu þjóða" eins og áður sagði.

Rætt er við Björn Bjarnason og eftir honum haft, að Bretar og Bandaríkjamenn hafi sammælst um að ráðast inn í Írak og gefið fyrir því þá ástæðu að í landinu væru gereyðingarvopn, sem í ljós hafi komið að ekki var.

Hann segir að ágreiningur hafi verið um málið innan NATO og einnig milli Bandaríkjanna og ESB og reyndar líka milli Norðurlandanna. Björn bætir því við að málið sé enn hitamál í einstökum ríkjum og nefnir sem dæmi að Tony Blair hafi fengið á sig mikla gagnrýni vegna málsins.

Björn segir að það hefði verið ,,stór ákvörðun fyrir Ísland að ætla að skera sig úr" þeim þjóðahópi sem fylgdi fyrirhugaðri innrás.

Það gerðu samt Svíþjóð og Finnland og virðast hafa komist vel frá sinni afstöðu.

Eftir situr að engin raunveruleg ástæða var fyrir innrásinni önnur en upplognar sakir. Ríkisstjórn Íraks var hvorki betri né verri en margar aðrar í sínum heimshluta og þó víðar væri leitað.

Þeir sem komu Íslandi í hóp hinna viljugu þjóða verða að lifa með þeirri ákvörðun, en þeir eru ekki öfundsverðir af því að bera þann kross. Hvort það fólk trúir því að það hafi gert hið rétta er engin leið að segja, en ætli ekki megi alla vega halda því fram, að það hafi verið blekkt.

Bílaleigustyrkir og rafbílahleðsla

 Hafi rétt verið tekið eftir, þegar lesin var frétt í Ríkisútvarpinu, þá ,,hefur ríkisstjórnin ákveðið" að ráðstafa 1.000.000.000,- króna úr ríkissjóði í að styrkja bílaleigur til rafbílakaupa.

Þjóðinni var sagt frá því í hádegisfréttum Ríkisútvarpsins, að ríkisstjórnin ætlaði að gera þetta.

Hvaðan stjórnvöld hafi fengið þessa heimild til ráðstöfunar á almannafé kom ekki fram, enda þess engin þörf. Hafi ekki ríkisstjórnin slíka heimild, fæst hún vafalítið á Alþingi án minnstu fyrirstöðu.

Fram kom, að að koma þarf upp hleðslustöðvunum þar sem ferðamenn eru í gistingu. Gera má ráð fyrir að þegar til kemur verði kafað í vasa almennings til að styrkja uppsetningu hleðslustöðva á þeim stöðum, náttúrunni til heilla.

Hleðslustöðvar koma í stað bensín og olíustöðva en á er nokkur munur. Því orkan er bundin í bensíni og gasolíu eins og við flest þekkjum það, en í formi raforku þegar um er að ræða rafbíla.

Ferðamenn eru á ferð um landið nánast allt árið og hafa m.a. verið fastir á bílum sínum í sunnlenskum snjó og ritari hefur lent í því að koma að því að leysa þá úr snjóskafli þegar þeir komust ekki lengra.

Hafði samt ekki samband við innviðaráðherra vegna málsins!

Vafalítið rýkur ríkisstjórnin í það að ákveða ráðstöfun eins og eins milljarðs til að styrkja ferðaþjónustuaðila til að þeir geti komið upp hleðslustöðvum á gististöðum sínum.

Gera má ráð fyrir, að til að þetta geti allt gengið fram, að þá þurfi að styrkja dreifikerfi raforku að gististöðum ferðamannanna og til að það geti orðið, þurfi síðan að veita svo sem einum milljarði í það verkefni.

Upphaf raforkunnar er í raforkuverum, þar sem hennar er aflað og þaðan er henni síðan dreift út um landið.

Áhugi hefur verið á því af hálfu raforkuframleiðenda að styrkja dreifikerfið og byggja nýjar virkjanir, en ljón leynast í vegi:

Sveitarfélög sjá sér ekki hag í að heimila virkjanir vegna fáránlegra reglna sem gilda um fasteignagjöld af slíkum mannvirkjum og er satt að segja undarlegt að þau viðhorf hafi ekki komið fram fyrr.

Frá virkjunum - fáist þær byggðar - þarf síðan að leggja lagnir til að koma raforku þeirra inn á dreifikerfi raforku, og eins og flestir vita gengur það ekki andskotalaust að fá heimildir fyrir slíkum lögnum.

Vel getur síðan verið að styrkja þurfi dreifikerfi í sveitarfélögum og á áningarstöðum, til að orkan fyrir rafbílahleðslu geti komist á gististaði ferðamannanna.

Og er þá ótalið hvernig leysa skuli úr málinu varðandi hleðslu bíla í óbyggðum!

Að þessu öllu töldu, er eitt eftir sem þarf að leysa og það er andstaða vinstrigræningja og landverndinga, sem virðast vera á móti öllum virkjunum, línulögnum, jarðraski og útsýnisbreytingum af hvaða tagi sem er.

Hætt er við að milljarðarnir verði orðnir nokkuð margir þegar upp verður staðið og öll áform í þessari rafvæðingu verða komin í höfn.

Segja má með nokkrum sanni, að byrjað sé á öfugum enda, að ætla að  styrkja bílaleigur til rafbílakaupa og ganga út frá því að ekkert annað þurfi síðan að gera, en að ,,stinga í samband".

Kúamessa og verðhækkun

 

Í Morgunblaðinu sjáum við að haldin hefur verið messa í fjósinu í Gunnbjarnarholti, en á myndinni til hægri er sagt frá því í Fréttablaðinu að lambakjöt hafi hækkað um 20%.

Góða fréttin hlýtur að vera messan, en hin er verri!

Minnistætt er undirrituðum þegar honum stóð til boða að fara með í kvenfélagsferð og komið var við í kirkjunni í Hruna. Fram kom að presturinn var mikill áhugamaður um fjárrækt, en auk þess situr í minni, lifandi og skemmtileg frásögn hans af hinni frægu sögn af því: að dansað var í kirkjunni í Hruna með þeim afleiðingum að hún sökk í jörðu með öllum sem í henni voru og heyrðist í djömmurunum neðan úr jörðinni að þessu afstöðnu. Djammið hélt sem sagt áfram, þrátt fyrir að kirkjan væri komin í annan og trúlega verri stað!

Öll var þessi ferð afar skemmtileg og þakkarvert að hafa átt þess kost að njóta hennar í góðum félagsskap. Kýr hafa ritara alltaf verið frekar hugleiknar og því er það ánægjuefni að haldin hafi verið messa í fjósi og ef til vill ætti kirkjan að gera meira af því að boða erindi sitt á vinnustöðum, a.m.k. ef það er gert í sátt við þá sem þar eru og fyrir starfseminni standa.

Tuttugu prósentin.

Hækkun kindakjöts um tvo tugi prósenta eru ekki góðar fréttir fyrir okkur sem kjötið kunnum að meta, en á sér skýringar sem hægt var að sjá fyrir.

Aðföng til landbúnaðarframleiðslu hafa hækkað stórlega að undanförnu sem eðlilegt er, þegar skyndilega er klippt á aðfangakeðjur landbúnaðarframleiðslunnar. 

Það geisar styrjöld í Evrópu, stríð sem rekið er af Rússlandi annars vegar og NATO og ESB hinsvegar og stríðið er milli Rússlands og Úkraínu.

Erjur höfðu verið milli landanna um margra ára skeið á svokölluðu Donbas sjálfstjórnarsvæði sem til varð árið 2014. Erjurnar voru reyndar þannig að þær fólust í áreiti Úkraína á fólkið á svæðinu, landshluta þar sem flestir íbúarnir töluðu rússnesku og vildu tilheyra Rússlandi og það má vel halda því fram, að það hafi eins mikið verið Rússlandi til skammar að koma íbúunum ekki til hjálpar fyrr. Eins og það var skömm að því fyrir Úkraína að hafa ekkert gert til að hindra áreitið þeim megin frá. Áreiti sem iðulega voru morð af grófu tagi sem reynt var m.a. að fela í fjöldagröfum. En nóg af þessu!

Það er flestum kunnugt að vegna þessa hefur verð á vörum til framleiðslu landbúnaðarafurða hækkað stórlega, auk þess sem sum hráefni komu áður frá Rússlandi, en fást ekki lengur þaðan, eftir að viðskiptabann vesturveldanna var sett á landið. Þar er m.a. um að ræða áburðarefni, kornvöru, málma og fleira og sá samdráttur í framboði hefur afleiðingar.

Stríðið hefur staðið í heilt ár og fyrir löngu kominn tími til að menn setjist niður og ræði málin til lausnar, í stað þess að herja af fullkominni villimennsku hver á annan.

Vel getur verið, að rétt sé að verð á lambakjöti sé að hækka umfram það sem aðrar vörur hækka, en í svona samanburði verður að taka tillit til kostnaðarliðanna sem um er að ræða og vel getur verið eðlileg skýring sé á þessum mismun. 

Íslensk kornrækt

 

Grein er 16/3/2023 í Morgunblaðinu um möguleika kornræktarinnar.

Hægt er ,,að stór­auka korn­rækt [...] hér á landi. Sviðsmynd fyr­ir þróun korn­rækt­ar til árs­ins 2027 sýn­ir 25 þúsund tonna upp­skeru sem er ríf­lega tvö­föld­un á þeim 10.700 tonn­um sem áætlað er að rækt­un­in hafi skilað á síðasta ári og sviðsmynd fyr­ir árið 2033 sýn­ir 48.500 tonna upp­skeru".

Meðal þeirra atriða sem fram koma í greinargerð þriggja sérfræðinga er að nægjanlegt land sé til að hægt sé að stórauka kornrækt í landinu. 

Gert er ráð fyrir að ræktunin verði að stærstum hluta á Suðurlandi og að stefna ætti á tæplega 50.000 tonna framleiðslu í heild og þ.a. um 30.000 tonn á Suðurlandi. 

Lagt til aða komið verði upp kornsamlagi sem taki við korni til þurrkunar, sem verði gert með heitu vatni og að sú starfsemin verði í Flóahreppi.

Gert er ráð fyrir að ríkið greiði árlega hálfan milljarð í kornræktarsjóð til stuðnings við ræktunina og fjárfestingu í þurrkstöðvum o.fl.

,,Marg­ar skýrsl­ur hafa verið skrifaðar um að efla korn­rækt en lítið orðið úr aðgerðum. Svandís Svavars­dótt­ir mat­vælaráðherra sagði á kynn­ing­ar­fundi í gær að aðgerðaáætl­un þessi bæri þó af vegna þess hversu ít­ar­leg hún er. Til­lög­urn­ar séu mik­il­vægt inn­legg í umræðuna og þær verði skoðaðar í ráðuneyt­ingu, meðal ann­ars við vinnu við fjár­mála­áætl­un. Hún seg­ist finna að raun­veru­leg­ur póli­tísk­ur vilji sé nú til þess að fylgja þessu máli eft­ir og ít­rek­ar sinn vilja til þess að efla korn­rækt í land­inu."